Sterke gemeenschappen vragen om meer dan een goede fysieke infrastructuur
Gemeenten en provincies investeren al decennialang in wegen, pleinen, sportvoorzieningen, winkelgebieden en de openbare ruimte.
Die fysieke infrastructuur blijft belangrijk.
Maar de manier waarop mensen wonen, werken, kopen, communiceren en samenwerken verandert snel.
Steeds meer economische activiteit en dienstverlening verschuift naar digitale omgevingen. Inwoners verwachten het gemak van online. Lokale ondernemers moeten concurreren met grote landelijke en internationale platforms. Tegelijkertijd staan veel dorpen en wijken voor uitdagingen rond leefbaarheid, voorzieningen, sociale samenhang en lokale economie.
De vraag is daarom niet óf digitalisering invloed heeft op de leefbaarheid van een gebied.
De vraag is hoe we digitalisering kunnen inzetten ten gunste van de lokale gemeenschap.
Daarvoor is naast fysieke infrastructuur ook een sterke digitale én sociale infrastructuur nodig.
Van fysieke infrastructuur naar lokale maatschappelijke infrastructuur
Een leefbare gemeenschap bestaat niet alleen uit gebouwen, wegen en voorzieningen.
Ze bestaat uit de verbindingen tussen mensen, organisaties en lokale economie.
Tussen inwoners en ondernemers.
Tussen verenigingen en vrijwilligers.
Tussen maatschappelijke organisaties, onderwijs en overheid.
Juist die verbindingen bepalen in belangrijke mate hoe veerkrachtig een gemeenschap is.
Een Digitaal Dorpsplein® is daarom meer dan een digitale marktplaats.
Het is een gebiedsgerichte digitale infrastructuur voor lokale samenwerking.
Lokale ondernemers kunnen gezamenlijk producten en diensten aanbieden. Inwoners kunnen eenvoudig lokaal bestellen of reserveren. Maatschappelijke organisaties, verenigingen, onderwijs en andere partijen kunnen aansluiten en nieuwe verbindingen creëren.
Rondom die digitale infrastructuur kan bovendien een maatschappelijke hulpring ontstaan: een netwerk van lokale mensen, organisaties en middelen die elkaar versterken.
Denk aan studenten die ondernemers ondersteunen met digitale marketing, vrijwilligers die bijdragen aan lokale bezorging of maatschappelijke organisaties die vraag en aanbod van hulp bij elkaar brengen.
De technologie maakt samenwerking gemakkelijker.
De gemeenschap bepaalt waarvoor die infrastructuur wordt ingezet.
Eén infrastructuur, meerdere beleidsdoelen
Veel gemeentelijke en provinciale opgaven worden afzonderlijk georganiseerd.
Een Digitaal Dorpsplein® kan juist verschillende beleidsdoelen met elkaar verbinden.
Het kan bijdragen aan:
- versterking van de lokale economie;
- behoud van voorzieningen;
- leefbaarheid van dorpen en wijken;
- brede welvaart;
- sociale cohesie;
- burgerparticipatie en lokaal eigenaarschap;
- digitale inclusie;
- lokale werkgelegenheid;
- korte voedselketens;
- duurzaamheid en circulariteit;
- regionale samenwerking;
- toekomstbestendige basisvoorzieningen.
Daarmee ontstaat een praktische verbinding tussen economische, sociale, ruimtelijke en duurzaamheidsdoelen.
Niet als extra beleidslaag.
Maar als verbindende infrastructuur onder bestaande ambities.
Hoe ontstaat maatschappelijke waarde?
Het mechanisme begint bij iets heel concreets: mensen en organisaties die lokaal gemakkelijker met elkaar kunnen handelen en samenwerken.
Wanneer inwoners gemakkelijker lokaal kunnen kopen, krijgen lokale ondernemers meer omzet en zichtbaarheid.
Sterkere lokale ondernemers dragen bij aan werkgelegenheid, voorzieningen, levendige winkelgebieden en de lokale samenleving.
Wanneer ondernemers bovendien samenwerken, kunnen zij kennis, marketing, logistiek en andere voorzieningen gezamenlijk organiseren.
Tegelijkertijd kunnen maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers, onderwijs en inwoners nieuwe verbindingen leggen rondom lokale behoeften.
Zo ontstaat een lokaal ecosysteem waarin geld, producten, diensten, kennis en betrokkenheid langer binnen de gemeenschap kunnen circuleren.
De waarde zit daardoor niet in één afzonderlijke transactie of toepassing.
De waarde ontstaat door de samenhang tussen economische, sociale en maatschappelijke activiteit.
Van losse projecten naar structurele infrastructuur
Gemeenten en provincies investeren regelmatig in tijdelijke projecten rond bijvoorbeeld leefbaarheid, ondernemerschap, participatie, duurzaamheid of lokale voedselketens.
Die projecten kunnen waardevol zijn.
Maar wanneer de financiering stopt, verdwijnt vaak ook een deel van de georganiseerde samenwerking.
Een Digitaal Dorpsplein® is bedoeld als een structurele infrastructuur waarop verschillende initiatieven kunnen voortbouwen.
De digitale infrastructuur blijft beschikbaar.
De lokale coalitie ontwikkelt zich verder.
En nieuwe toepassingen kunnen worden toegevoegd wanneer de behoeften van de gemeenschap veranderen.
Zo kan een investering in de opstartfase uitgroeien tot een blijvende lokale voorziening.
De rol van gemeente en provincie
Een Digitaal Dorpsplein® ontstaat van onderop.
De gemeente of provincie hoeft daarom niet de organisatie van de lokale gemeenschap over te nemen.
De rol van de overheid is vooral faciliterend en aanjagend.
Bijvoorbeeld door:
- lokale partijen bij elkaar te brengen;
- ruimte te geven aan lokale initiatieven;
- verschillende beleidsdomeinen met elkaar te verbinden;
- de opstart van de lokale infrastructuur mede mogelijk te maken;
- te investeren in de eerste fase waarin samenwerking en draagvlak worden opgebouwd.
Juist die eerste fase is belangrijk.
Wanneer een inwoner, ondernemer of lokale organisatie een kans of probleem signaleert, is er vaak nog geen structurele financiering beschikbaar om die kans verder te onderzoeken of de benodigde samenwerking op te bouwen.
Toch is juist dan professionele begeleiding nodig.
De stichting investeert daarom in de praktijk regelmatig al tijd en capaciteit voordat financiering beschikbaar is.
Die voorbereidende uren kunnen achteraf doorgaans niet alsnog worden gesubsidieerd.
Ook het aanvragen en organiseren van financiering vraagt capaciteit die niet rechtstreeks aan een lokaal project kan worden doorbelast.
Een structurele startfinanciering voorkomt dat maatschappelijke energie verloren gaat voordat een lokaal initiatief voldoende schaal en draagvlak heeft opgebouwd.
Een duurzaam model
De publieke of maatschappelijke investering is primair bedoeld om de lokale infrastructuur op gang te brengen en de samenwerking te organiseren.
Na implementatie ontstaat een model waarin verschillende partijen bijdragen aan de continuïteit.
Ondernemers kunnen gebruikmaken van de digitale dienstverlening van de technische partner op basis van een prestatie- en gebruiksafhankelijk model.
De stichting richt zich op de maatschappelijke ontwikkeling, begeleiding, lokale samenwerking en borging van de maatschappelijke doelstellingen.
Daarmee ontstaat een model waarin publieke en maatschappelijke middelen vooral worden ingezet waar ze het meeste verschil maken:
bij het opbouwen van de infrastructuur en het versterken van lokale samenwerking.
Een bewezen aanpak
Stichting Digitale Dorpspleinen® begeleidt de ontwikkeling van ieder Digitaal Dorpsplein® vanuit co-creatie.
Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en andere lokale partners wordt onderzocht welke kansen en behoeften er in het gebied zijn.
De stichting begeleidt het proces, verbindt partijen, ontwikkelt kennis en methodiek en bewaakt de maatschappelijke doelstellingen.
Voor de technische realisatie, hosting en doorontwikkeling werkt de stichting samen met haar preferente technologiepartner Shopforce®.
De aanpak is inmiddels toegepast of ontwikkeld in onder andere Zwartsluis, Akkrum, Genemuiden, Westerkwartier, Zuidhorn en Wijk bij Duurstede.
De praktijk laat zien dat een gezamenlijke digitale infrastructuur kan bijdragen aan meer lokale economische activiteit, sterkere samenwerking en grotere maatschappelijke betrokkenheid.
Een investering met langdurig maatschappelijk rendement
Een Digitaal Dorpsplein® vraagt relatief beperkte investeringen in verhouding tot veel fysieke gebiedsontwikkelingsprojecten.
Maar de infrastructuur kan jarenlang worden gebruikt door verschillende groepen en voor verschillende toepassingen.
De maatschappelijke waarde kan zich onder meer uiten in:
- een sterkere lokale economie;
- meer samenwerking tussen ondernemers;
- grotere betrokkenheid van inwoners;
- sterkere lokale netwerken;
- behoud van voorzieningen;
- kortere ketens;
- meer maatschappelijke participatie;
- een betere verbinding tussen bestaande initiatieven;
- een toekomstbestendige digitale en sociale infrastructuur.
Het rendement zit daarmee niet alleen in economische activiteit.
Het zit vooral in het versterken van het vermogen van een gemeenschap om zelf samen te werken en oplossingen te organiseren.
De overheid als aanjager, de gemeenschap als drager
Iedere gemeente en iedere regio is anders.
Daarom geloven wij niet in een standaardoplossing.
Een Digitaal Dorpsplein® wordt ontwikkeld vanuit de lokale gemeenschap, met ruimte voor lokale verschillen en eigen prioriteiten.
De overheid kan helpen om die ontwikkeling mogelijk te maken.
De stichting begeleidt het proces.
Ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties geven de lokale invulling.
Zo ontstaat een infrastructuur die niet afhankelijk is van één tijdelijk project, maar kan meegroeien met de gemeenschap.
Niet de overheid organiseert de gemeenschap.
Niet de technologie organiseert de gemeenschap.
De gemeenschap organiseert zichzelf, ondersteund door de juiste infrastructuur.
Samen bouwen aan de gemeenschap van morgen
Sterke lokale gemeenschappen ontstaan niet vanzelf.
Ze vragen om mensen die verantwoordelijkheid nemen, organisaties die samenwerken en een infrastructuur die dat mogelijk maakt.
Stichting Digitale Dorpspleinen® werkt samen met gemeenten en provincies aan die infrastructuur.
Samen organiseren we de lokale economie slimmer, socialer en duurzamer.
Wilt u onderzoeken wat een Digitaal Dorpsplein® kan betekenen voor uw gemeente, dorp of regio?
Neem contact met ons op.
Lees verder
Waarom een Digitaal Dorpsplein®?
Lees waarom lokale gemeenschappen behoefte hebben aan een digitale en maatschappelijke infrastructuur die inwoners, ondernemers en organisaties verbindt.
Daarom Digitale Dorpspleinen
Lees hoe lokaal kopen, korte ketens en digitale samenwerking samen zorgen voor meer maatschappelijke waarde.
De aanpak
Ontdek hoe gemeenten, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties samen stap voor stap bouwen aan een lokaal Digitaal Dorpsplein®.
Wat levert een Digitaal Dorpsplein® op?
Bekijk welke economische, sociale en ecologische waarde ontstaat wanneer lokale partijen samenwerken.
Gebiedsontwikkeling
Lees hoe een Digitaal Dorpsplein® kan functioneren als structurele infrastructuur voor lokale samenwerking en gebiedsontwikkeling.
Praktijkvoorbeeld Zwartsluis
Bekijk hoe inwoners, ondernemers, organisaties en overheid in Zwartsluis samen bouwen aan een sterk lokaal ecosysteem.
Praktijkvoorbeeld Akkrum
Ontdek hoe lokale samenwerking, onderwijs en maatschappelijke partners bijdragen aan een toekomstbestendige gemeenschap.
Contact
Wilt u onderzoeken wat een Digitaal Dorpsplein® kan betekenen voor uw gemeente, dorp of regio? Neem contact met ons op.